Wystawa kartograficzna ze zbiorów Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego oraz Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie”. Otwarcie odbędzie się w sobotę 30 maja o godz. 15:00. Wystawę będzie można oglądać do końca grudnia 2026.
W świecie, w którym na co dzień korzystamy z nawigacji i cyfrowych planów miast, łatwo zapomnieć, że mapy od stuleci pomagały ludziom opisywać i rozumieć świat. Już wkrótce będzie można odbyć niezwykłą podróż przez dzieje kartografii podczas wystawy pt. „Mapy. Wystawa kartograficzna ze zbiorów Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego oraz Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie”.
Na ekspozycji zaprezentowane zostaną zabytkowe mapy ze zbiorów kępińskiej instytucji oraz przyrządy kartograficzne z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie. Wśród prezentowanych dzieł znajdą się prace wybitnych kartografów, takich jak Johannes Janssonius, Jodocus Hondius oraz Gerard Merkator, których mapy przez stulecia wpływały na sposób postrzegania świata. Mapy pomagają nam zrozumieć świat, ale nie są jego wiernym odbiciem. Za każdą z nich kryją się matematyczne zasady i wybory dokonywane przez kartografów. Jeśli ich nie rozumiemy, możemy łatwo wyciągać zbyt szybkie wnioski i nieświadomie przejmować sposób patrzenia na świat narzucony przez twórców map.
Wystawa pozwoli odkryć, czym właściwie jest mapa i dlaczego od wieków stanowiła jedno z najważniejszych narzędzi poznawania rzeczywistości. Zwiedzający dowiedzą się również, skąd wywodzi się róża wiatrów symbol znany już starożytnym Fenicjanom i Grekom oraz jak zmieniały się sposoby przedstawiania przestrzeni na przestrzeni wieków.
Szczególne miejsce zajmie historia Ziemi Kępińskiej. Dzięki dawnym mapom i planom Kępna będzie można zobaczyć, jak zmieniały się granice, nazewnictwo i sposób postrzegania regionu, także w okresie zaborów. Wystawa pokaże, że mapy nie są jedynie „obrazem świata”, ale także świadectwem swojej epoki polityki, ambicji, wiedzy i wyobrażeń ludzi, którzy je tworzyli.
Przekonamy się, w jaki sposób te niepozorne kawałki papieru kształtowały historię, umożliwiały organizację przełomowych wypraw. Zastanowimy się również, jak wyglądały mapy w różnych kręgach kulturowych, jakie informacje przekazywały i w jaki sposób wykorzystywano je także do celów propagandowych.
Dawniej dostęp do map był ograniczony i często zarezerwowany jedynie dla wąskiego grona specjalistów, podróżników, wojskowych czy ludzi zamożnych. Mapy były trudne w wykonaniu, kosztowne i niejednokrotnie zawierały luki wynikające z braku dokładnych danych. Zwykły człowiek posiadał bardzo niewielką wiedzę o świecie poza najbliższą okolicą, a informacje geograficzne zdobywano głównie z opowieści, relacji podróżników lub pojedynczych opracowań kartograficznych. Współcześnie sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Dzięki Internetowi i technologiom cyfrowym niemal każdy ma natychmiastowy dostęp do szczegółowych map całego świata.
Organizatorzy nie zapomnieli także o najmłodszych uczestnikach. Dla dzieci i młodzieży przygotowaliśmy specjalne atrakcje i działania edukacyjne, które pozwolą w przystępny sposób odkrywać tajemnice dawnych map i planów.
Ekspozycja potrwa aż pół roku, dlatego wystawie towarzyszyć będą kolejne wydarzenia, spotkania i wykłady rozwijające poszczególne tematy związane z kartografią, historią i lokalnym dziedzictwem. Zakres poruszanych zagadnień jest bowiem tak szeroki, że jedno spotkanie zdecydowanie nie wystarczy.
„Istota obrazu polega na tym, że jest dwuwymiarowa, ale próbuje oddawać trzy wymiary. W tym sensie obraz przypomina mapę, która w istocie stanowi bardzo wyspecjalizowany rodzaj obrazu. Zadanie twórcy mapy polega na tym, by cechy zakrzywionego obiektu – Ziemi – oddać na płaskiej powierzchni. Już dawno temu, udowodniono, że nie da się tego osiągnąć całkowicie wiernie. Jest to geometrycznie niemożliwe” .
Czas trwania: 30.05.2026 – 31.12.2026
Otwarcie wystawy: 30.05.2026 godz. 15:00 – 18:00
Kuratorka wystawy: Martyna Wycisk
Wstęp wolny!
Organizator: Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego, ul. Ratuszowa 2, 63-600 Kępno, tel. +48 791 329 646, muzeum@muzeumkepno.pl
Partnerzy projektu: Narodowe Muzeum Techniki w Warszawie, Dzień dobry w Kępnie
