,,I wyszedłeś, jasny synku, z czarną bronią w noc, i poczułeś, jak się jeży w dźwięku minut – zło. Zanim padłeś, jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką. Czy to była kula, synku, czy to serce pękło?” Krzysztof Kamil Baczyński „Elegia o… [chłopcu polskim]”.
1 września o godz. 13:30 przy obelisku na polach Krajańskich w asyście pocztów sztandarowych rozpoczęły się obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej.
Coroczne uroczystości patriotyczne organizowane są 1 września na polach Krajańskich koło wsi Krajanka w gminie Czastary, upamiętniając bitwę stoczoną tam w pierwszych godzinach II wojny światowej. Bitwa pod Krajanką stoczona była przez polskie oddziały obrony narodowej stawiające opór niemieckim wojskom najeźdźczym. Uroczystość miała charakter powiatowy z udziałem władz samorządowych powiatu wieruszowskiego, instytucji oświatowych i kulturalnych z terenu powiatu, służb mundurowych, delegacji organizacji pozarządowych, partii politycznych oraz mieszkańców powiatu.
Uroczyste obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej rozpoczęły się od wystawienia warty przy obelisku na terenie bitwy przez grupy rekonstrukcyjne i odśpiewania hymnu państwowego. Starosta powiatu wieruszowskiego Stefan Pietras w swoim wystąpieniu nawiązał do tragicznych wydarzeń na polach Krajańskich. W intencji ofiar kampanii wrześniowej proboszcz parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Czastarach ksiądz kanonik Marek Olszewski wraz z uczestnikami uroczystości odmówił modlitwę i prosił o pokój na świecie.
Odczytano Apel Poległych, po czym delegacje złożyły wiązanki kwiatów i znicze pamięci pod obeliskiem. Obelisk w Krajance został ufundowany przez społeczeństwo i jest miejscem pamięci historycznej, które upamiętnia bój pod Krajanką stoczony 1 września 1939 roku przez Wieluńskie Bataliony Obrony Narodowej.
Część artystyczną zaprezentowała młodzież z Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Stanisława Staszica w Wieruszowie.
Wieś Krajanka była terenem zaciętych walk kompanii Obrony Narodowej z wojskami niemieckimi, w wyniku których śmierć poniosło sześciu polskich żołnierzy. 1 września około godz. 17:00 płk. Grobicki wydał dwóm kompaniom Obrony Narodowej (Wieruszów i Wieluń II) rozkaz uderzenia na nieprzyjaciela. Polacy prowadzeni do boju przez por. Wiktora Sasa dotarli na odległość 300 m od skraju lasu, gdzie zalegli pod silnym ogniem niemieckich karabinów maszynowych. Przeważająca siła wojsk niemieckich przyczyniła się do podjęcia przez kolejnego już na polu walki dowódcę kompani – ppor., Zenona Polaka- decyzji o odwrocie. Około godz. 21:00 większość żołnierzy kompanii wycofała się w kierunku Czastar. W bitwie pod Krajanką poległo 6 żołnierzy: por. Wiktor Sas, ppor. Tadeusz Zajdel, kpr. Stefan Dębski, szer. Leon Drezner, szer. Stefan Zimoch oraz żołnierz nieznany.
1 września 1939 roku. Ten dzień na zawsze zmienił losy naszej Ojczyzny. Zamiast szkolnego dzwonka, Polacy usłyszeli ryk silników bombowców i huk eksplozji. Bez wypowiedzenia wojny hitlerowskie Niemcy zaatakowały Polskę. O świcie pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku Westerplatte. Pierwsze bomby spadły na bezbronny Wieluń. Niemcy zrzucili 46 ton bomb na Wieluń. Rozpoczął się najkrwawszy konflikt w dziejach ludzkości – II wojna światowa.
Pola Krajeńskie to jedno z tych miejsc w naszym kraju, w którym Polacy podjęli walkę obronną z hitlerowskim najeźdźcą. Co roku spotykamy się tutaj, aby wspólnie uczcić pamięć tych, którzy walczyli za naszą wolność. Pamiętamy o obrońcach września 1939 roku. Pamiętamy o milionach ofiar. Ich poświęcenie to dla nas lekcja i przestroga, jak cenny i kruchy jest pokój.
Cześć i chwała Bohaterom, wieczna pamięć poległym.
